Plan ewakuacji to jeden z najważniejszych elementów organizacji bezpieczeństwa w budynku. W praktyce ma pomóc pracownikom, klientom, gościom, uczniom lub najemcom szybko zrozumieć, którędy opuścić obiekt w przypadku pożaru, zadymienia albo innego zagrożenia.
Dobrze przygotowany plan ewakuacyjny nie jest dekoracją na ścianie. Powinien być czytelny, aktualny i zgodny z rzeczywistym układem obiektu. Jeżeli w budynku zmieniły się ściany, przejścia, wyjścia, rozmieszczenie gaśnic albo sposób użytkowania pomieszczeń, stary plan może wprowadzać w błąd.
Frontfire przygotowuje dokumentację PPOŻ, w tym plany ewakuacyjne, instrukcje bezpieczeństwa pożarowego i procedury dopasowane do konkretnego obiektu.
Czym jest plan ewakuacji?
Plan ewakuacji to graficzne przedstawienie układu budynku lub jego części, które pokazuje najważniejsze informacje potrzebne do bezpiecznego opuszczenia obiektu. Zwykle obejmuje drogi ewakuacyjne, wyjścia ewakuacyjne, lokalizację gaśnic, hydrantów, przycisków alarmowych, apteczek, miejsca zbiórki oraz oznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba czytająca plan.
W szerszym ujęciu plany obiektu są również elementem instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Rozporządzenie MSWiA wskazuje, że instrukcja bezpieczeństwa pożarowego powinna zawierać m.in. warunki i organizację ewakuacji ludzi oraz plany obiektów i terenu przyległego z danymi dotyczącymi m.in. warunków ewakuacji, kierunków i wyjść ewakuacyjnych.
Dlatego plan ewakuacji warto traktować jako praktyczne narzędzie, które łączy dokumentację PPOŻ z codziennym bezpieczeństwem użytkowników budynku.
Kiedy plan ewakuacyjny jest potrzebny?
Plan ewakuacyjny jest szczególnie potrzebny w obiektach, w których przebywają pracownicy, klienci, goście, uczniowie, pacjenci, najemcy lub osoby postronne. Dotyczy to m.in. biur, hoteli, szkół, przedszkoli, magazynów, hal produkcyjnych, lokali usługowych, galerii handlowych, obiektów administracyjnych i budynków użyteczności publicznej.
Jeżeli dla obiektu wymagana jest instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, plany obiektu powinny być częścią tej dokumentacji. Obowiązek zapewnienia i wdrożenia instrukcji dotyczy m.in. właścicieli, zarządców lub użytkowników obiektów przeznaczonych do funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, z wyjątkami określonymi w przepisach.
W praktyce plan ewakuacji warto przygotować wszędzie tam, gdzie użytkownik budynku może nie znać obiektu albo gdzie układ pomieszczeń, korytarzy i wyjść nie jest oczywisty.
Co powinien zawierać dobry plan ewakuacji?
Dobry plan ewakuacji powinien być prosty do odczytania, ale jednocześnie wystarczająco dokładny, aby pomóc w sytuacji stresowej. Nie powinien być przeładowany informacjami technicznymi, które utrudniają szybkie znalezienie drogi wyjścia.
Plan ewakuacyjny powinien zawierać przede wszystkim:
- układ kondygnacji lub części obiektu,
- oznaczenie miejsca „tu jesteś”,
- kierunki ewakuacji,
- wyjścia ewakuacyjne,
- klatki schodowe i korytarze,
- lokalizację gaśnic,
- lokalizację hydrantów,
- lokalizację przycisków alarmowych, jeżeli występują,
- lokalizację apteczek lub AED, jeżeli są przewidziane,
- miejsce zbiórki do ewakuacji,
- podstawowe numery alarmowe,
- legendę znaków i symboli,
- nazwę obiektu lub kondygnacji,
- datę opracowania lub aktualizacji.
W przypadku dokumentacji PPOŻ plany obiektów powinny uwzględniać także takie dane jak powierzchnia, wysokość i liczba kondygnacji budynku, przewidywana liczba osób, podział na strefy pożarowe, warunki ewakuacji oraz kierunki i wyjścia ewakuacyjne.
Plan ewakuacji a instrukcja bezpieczeństwa pożarowego
Plan ewakuacji bardzo często funkcjonuje razem z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego. Instrukcja opisuje zasady, procedury i obowiązki, a plan pokazuje je graficznie. Dzięki temu pracownicy i użytkownicy budynku nie muszą analizować długiego dokumentu w sytuacji zagrożenia.
Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego powinna zawierać m.in. sposoby postępowania na wypadek pożaru, warunki i organizację ewakuacji ludzi, praktyczne sposoby sprawdzania ewakuacji oraz sposoby zapoznania użytkowników obiektu z przepisami przeciwpożarowymi.
Więcej o tym dokumencie opisaliśmy we wpisie: instrukcja bezpieczeństwa pożarowego.
Gdzie umieścić plan ewakuacyjny?
Plan ewakuacyjny powinien być umieszczony tam, gdzie użytkownik budynku może łatwo go zauważyć i szybko odczytać. Najczęściej są to korytarze, wejścia na kondygnacje, okolice klatek schodowych, recepcje, hole, przejścia komunikacyjne oraz miejsca, w których przebywa większa liczba osób.
Warto zadbać, aby plan był:
- widoczny,
- czytelny,
- zamontowany na odpowiedniej wysokości,
- zgodny z aktualnym układem budynku,
- odporny na uszkodzenia,
- spójny z oznakowaniem ewakuacyjnym,
- zrozumiały także dla osób, które nie znają obiektu.
Szczególne znaczenie ma to w hotelach, szkołach, biurowcach, obiektach usługowych i magazynach, gdzie codziennie mogą przebywać osoby spoza stałego zespołu.
Kiedy trzeba zaktualizować plan ewakuacji?
Plan ewakuacji powinien być aktualny. Jeżeli pokazuje nieistniejące przejścia, przeniesione gaśnice albo nieaktualne wyjścia, może utrudnić ewakuację zamiast ją ułatwić.
Aktualizacja planu ewakuacyjnego jest potrzebna szczególnie wtedy, gdy:
- zmienił się układ pomieszczeń,
- powstały nowe ściany lub przejścia,
- zmieniono kierunki ruchu w budynku,
- przeniesiono gaśnice lub hydranty,
- zmieniono lokalizację apteczek albo AED,
- zmieniło się miejsce zbiórki,
- zmieniła się funkcja pomieszczeń,
- zwiększyła się liczba użytkowników,
- zaktualizowano instrukcję bezpieczeństwa pożarowego,
- próbna ewakuacja wykazała problemy.
Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego powinna być aktualizowana co najmniej raz na 2 lata oraz po takich zmianach sposobu użytkowania obiektu lub procesu technologicznego, które wpływają na warunki ochrony przeciwpożarowej. Jeżeli plan ewakuacji jest częścią tej dokumentacji, również powinien być spójny z aktualnym stanem obiektu.
Plan ewakuacji a próbna ewakuacja
Plan ewakuacyjny warto sprawdzić w praktyce podczas próbnej ewakuacji. To wtedy widać, czy drogi wskazane na planie są logiczne, czy oznakowanie jest czytelne, czy pracownicy wiedzą, gdzie iść, oraz czy miejsce zbiórki sprawdza się w realnych warunkach.
Jeżeli podczas ćwiczeń ludzie wybierają inne trasy niż wskazane w dokumentacji, zatrzymują się w niewłaściwych miejscach albo mają problem z odnalezieniem wyjścia, może to oznaczać, że plan wymaga poprawy.
Więcej na ten temat opisaliśmy we wpisie: próbna ewakuacja w firmie.
Najczęstsze błędy w planach ewakuacyjnych
Najczęstszy problem to traktowanie planu jako jednorazowego dokumentu. Plan zostaje przygotowany, zawieszony na ścianie i przez lata nikt nie sprawdza, czy nadal odpowiada rzeczywistości.
Typowe błędy to:
- brak oznaczenia „tu jesteś”,
- nieaktualny układ pomieszczeń,
- niewidoczne kierunki ewakuacji,
- zbyt mała czcionka,
- brak legendy,
- brak miejsca zbiórki,
- nieaktualna lokalizacja gaśnic,
- brak spójności z oznakowaniem w budynku,
- umieszczenie planu w słabo widocznym miejscu,
- brak aktualizacji po remoncie lub zmianie najemcy.
Jeżeli firma nie ma pewności, czy jej plany, procedury i dokumenty są aktualne, dobrym rozwiązaniem może być audyt PPOŻ w firmie albo doradztwo PPOŻ.
Plan ewakuacji, szkolenia i przygotowanie pracowników
Nawet najlepszy plan ewakuacji nie zastąpi przygotowania pracowników. Plan pokazuje drogę, ale to ludzie muszą wiedzieć, jak zareagować na alarm, kogo poinformować, kiedy rozpocząć ewakuację i gdzie udać się po opuszczeniu obiektu.
Dlatego plan ewakuacyjny warto połączyć ze szkoleniami. Szczególnie przydatne mogą być:
- szkolenie PPOŻ dla pracowników,
- szkolenie osób wyznaczonych do zwalczania pożarów,
- szkolenie PPOŻ z użycia gaśnicy,
- szkolenie pierwszej pomocy dla firm.
Państwowa Straż Pożarna przypomina, że znajomość rozmieszczenia dróg i wyjść ewakuacyjnych zwiększa szanse na szybkie wydostanie się z budynku, a w czasie ewakuacji nie należy korzystać z wind.
Plan ewakuacji w Warszawie i okolicach
Frontfire przygotowuje dokumentację PPOŻ dla firm, zarządców i instytucji z Warszawy oraz miejscowości w promieniu około 100 km, m.in. z Piaseczna, Pruszkowa, Legionowa, Marek, Ząbek, Otwocka, Łomianek, Wołomina i Grodziska Mazowieckiego.
Zakres prac może obejmować przygotowanie planów ewakuacyjnych, instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, procedur postępowania, aktualizację dokumentów oraz wsparcie przy organizacji próbnej ewakuacji. W razie potrzeby można połączyć dokumentację z doradztwem PPOŻ i szkoleniem pracowników.
FAQ
Nie w każdej firmie obowiązek wygląda tak samo. Plan ewakuacji jest szczególnie istotny wtedy, gdy obiekt wymaga instrukcji bezpieczeństwa pożarowego albo gdy w budynku przebywa wiele osób. W praktyce warto ocenić to indywidualnie dla konkretnego obiektu.
Plan powinien pokazywać układ obiektu, drogi ewakuacyjne, wyjścia ewakuacyjne, miejsce „tu jesteś”, lokalizację gaśnic, hydrantów, apteczek, miejsce zbiórki i podstawowe oznaczenia. Powinien być czytelny i zgodny z rzeczywistym układem budynku.
Plan należy aktualizować po zmianach w układzie budynku, rozmieszczeniu sprzętu PPOŻ, funkcji pomieszczeń lub organizacji ewakuacji. Jeżeli jest częścią instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, powinien być spójny z jej aktualizacją, która jest wymagana co najmniej raz na 2 lata lub po istotnych zmianach wpływających na warunki ochrony przeciwpożarowej.
Najlepiej w miejscach dobrze widocznych i dostępnych dla użytkowników budynku, np. przy wejściach, na korytarzach, przy klatkach schodowych, w holach, recepcjach oraz na kondygnacjach, których dotyczy.
Nie. Plan ewakuacji pomaga wskazać drogę wyjścia, ale pracownicy powinni również znać procedury alarmowania, ewakuacji, użycia sprzętu gaśniczego i zasady zachowania w sytuacji zagrożenia.
Potrzebujesz aktualnego planu ewakuacji dla biura, magazynu, hotelu, szkoły, hali produkcyjnej lub obiektu usługowego? Frontfire przygotowuje dokumentację PPOŻ dopasowaną do realnego układu budynku. Skontaktuj się z nami i zapytaj o wycenę.