Baterie litowo-jonowe są dziś obecne w wielu miejscach pracy. Znajdują się w telefonach, laptopach, elektronarzędziach, skanerach magazynowych, rowerach i hulajnogach elektrycznych, urządzeniach UPS, magazynach energii oraz sprzęcie technicznym. Zwykle działają bezproblemowo, ale uszkodzenie, przegrzanie, nieprawidłowe ładowanie lub wada baterii mogą stworzyć poważne zagrożenie pożarowe.
Pożary baterii litowo-jonowych są trudniejsze niż typowe incydenty z koszem na śmieci, papierem czy wyposażeniem biura. CNBOP-PIB wskazuje, że pożar magazynu litowo-jonowego może cechować się dużą dynamiką, długotrwałością, ryzykiem szybkiego rozprzestrzeniania się oraz wydzielaniem dużej ilości dymu i substancji niebezpiecznych.
Dlatego firmy powinny traktować ten temat nie tylko jako ciekawostkę techniczną, ale jako realny element ochrony przeciwpożarowej. Dobrze przygotowane szkolenie PPOŻ pomaga pracownikom rozpoznać pierwsze sygnały zagrożenia, odpowiednio zareagować i nie podejmować działań, które mogą zwiększyć ryzyko.
Jeżeli chcesz poznać podstawowy zakres przygotowania pracowników do sytuacji pożarowych, sprawdź również wpis: szkolenie PPOŻ dla pracowników.
Dlaczego baterie litowo-jonowe są wyzwaniem dla firm?
Baterie litowo-jonowe mają dużą gęstość energii, dlatego są powszechnie stosowane w urządzeniach przenośnych i technicznych. Problem pojawia się wtedy, gdy bateria zostanie uszkodzona mechanicznie, przegrzana, ładowana nieodpowiednią ładowarką albo użytkowana niezgodnie z zaleceniami producenta.
Państwowa Straż Pożarna opisując pożar kontenera z akumulatorami w Trzebini wskazała, że do gwałtownego wzrostu temperatury, a następnie eksplozji lub pożaru, może dojść wtedy, gdy bateria generuje ciepło szybciej, niż jest w stanie je odprowadzić.
Z punktu widzenia firmy ważne jest więc nie tylko posiadanie gaśnic, ale też przygotowanie ludzi. Pracownik powinien wiedzieć, co zrobić, gdy urządzenie zaczyna dymić, wydziela zapach, nagrzewa się, syczy, puchnie lub znajduje się w pobliżu materiałów palnych.
Gdzie w firmie mogą pojawić się baterie litowo-jonowe?
Ryzyko nie dotyczy wyłącznie zakładów przemysłowych. Baterie litowo-jonowe są obecne w wielu codziennych obszarach działalności firm.
Mogą występować m.in. w:
- laptopach i telefonach służbowych,
- elektronarzędziach,
- skanerach, terminalach i sprzęcie magazynowym,
- hulajnogach i rowerach elektrycznych pracowników,
- urządzeniach UPS,
- powerbankach,
- sprzęcie technicznym i serwisowym,
- pojazdach elektrycznych,
- magazynach energii,
- zapleczach technicznych i strefach ładowania.
W biurze problemem może być pozostawienie urządzeń do ładowania na noc. W magazynie — ładowanie wielu akumulatorów w jednej strefie. W hotelu lub obiekcie usługowym — sprzęt pozostawiony przez gości lub pracowników. W zakładzie produkcyjnym — uszkodzenie baterii podczas transportu, pracy lub przechowywania.
Jak przygotować pracowników na pożar baterii litowo-jonowej?
Najważniejsze jest to, aby pracownicy nie działali przypadkowo. W przypadku nietypowego zachowania baterii nie powinni ignorować problemu ani próbować „sprawdzać z bliska”, co się dzieje. Powinni znać procedurę alarmowania, ewakuacji i zgłaszania zagrożenia osobom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo.
Szkolenie pożary baterii litowo-jonowych powinno obejmować przede wszystkim praktyczne scenariusze: co zrobić, gdy bateria się przegrzewa, gdzie zgłosić problem, jak zabezpieczyć otoczenie bez narażania siebie, kiedy rozpocząć ewakuację i jak przekazać informację służbom.
Nie chodzi o to, aby pracownicy zastępowali straż pożarną. Chodzi o to, aby potrafili szybko rozpoznać zagrożenie i podjąć bezpieczne działania do momentu przyjazdu odpowiednich służb.
Dobrym uzupełnieniem takiego tematu jest wcześniejsze przygotowanie osób odpowiedzialnych za działania w razie pożaru. Więcej opisaliśmy we wpisie: szkolenie osób wyznaczonych do zwalczania pożarów.
Co powinno obejmować szkolenie z pożarów baterii litowo-jonowych?
Zakres szkolenia powinien być dopasowany do rodzaju firmy i urządzeń używanych w obiekcie. Inaczej wygląda ryzyko w biurze, inaczej w magazynie z elektronarzędziami, a jeszcze inaczej w firmie korzystającej z pojazdów elektrycznych lub magazynów energii.
Program szkolenia może obejmować:
- podstawowe informacje o bateriach litowo-jonowych,
- najczęstsze przyczyny zagrożeń,
- objawy uszkodzenia lub przegrzania baterii,
- bezpieczne zasady ładowania urządzeń,
- organizację stref ładowania,
- postępowanie w przypadku dymu, zapachu, syczenia lub przegrzania,
- zasady alarmowania i ewakuacji,
- rolę osób wyznaczonych do zwalczania pożarów,
- ograniczenia użycia podręcznego sprzętu gaśniczego,
- współpracę z procedurami BHP i PPOŻ w firmie.
W firmach, w których pracownicy mają używać gaśnic, warto połączyć temat baterii z praktycznym omówieniem podręcznego sprzętu gaśniczego.
Profilaktyka: ładowanie, przechowywanie i organizacja miejsca pracy
Najlepszym sposobem ograniczania ryzyka jest profilaktyka. Firmy powinny zwrócić uwagę na to, gdzie ładowane są urządzenia, czy używane są właściwe ładowarki, czy baterie nie są uszkodzone oraz czy w pobliżu stref ładowania nie znajdują się materiały łatwopalne.
NFPA zaleca m.in. korzystanie z urządzeń i baterii certyfikowanych przez uznane laboratorium badawcze, używanie właściwych ładowarek, unikanie ładowania pod poduszką, na łóżku lub kanapie oraz zaprzestanie użytkowania baterii, która wydziela zapach, zmienia kolor, nadmiernie się nagrzewa, zmienia kształt lub przecieka.
W warunkach firmowych oznacza to konieczność wprowadzenia prostych zasad: gdzie wolno ładować sprzęt, kto zgłasza uszkodzoną baterię, co zrobić z urządzeniem po upadku oraz kto odpowiada za kontrolę stref ładowania. Jeżeli firma nie ma takich zasad, warto rozważyć aktualizację dokumentacji PPOŻ lub skorzystać z doradztwa PPOŻ.
Dla jakich firm szkolenie będzie szczególnie przydatne?
Szkolenie z pożarów baterii litowo-jonowych może być przydatne dla wielu organizacji, ale szczególnie warto je rozważyć w firmach, które korzystają z dużej liczby urządzeń bateryjnych lub mają wydzielone miejsca ładowania.
Dotyczy to m.in.:
- biur z dużą liczbą laptopów i telefonów,
- magazynów i centrów logistycznych,
- firm serwisowych i technicznych,
- hoteli i obiektów noclegowych,
- szkół i uczelni,
- zakładów produkcyjnych,
- firm korzystających z elektronarzędzi,
- obiektów z hulajnogami, rowerami lub pojazdami elektrycznymi,
- zarządców nieruchomości,
- obiektów z magazynami energii lub UPS.
W wielu przypadkach szkolenie warto połączyć z przeglądem sprzętu i oceną organizacji miejsca pracy. Frontfire wykonuje również przeglądy PPOŻ, które mogą pomóc w uporządkowaniu podstawowego wyposażenia przeciwpożarowego w obiekcie.
Szkolenie z pożarów baterii litowo-jonowych w Warszawie i okolicach
Frontfire prowadzi szkolenia PPOŻ dla firm, w tym szkolenia dotyczące pożarów baterii litowo-jonowych. Zakres można dopasować do branży, obiektu, liczby pracowników i rzeczywistych zagrożeń występujących w miejscu pracy.
Szkolenia realizowane są dla firm z Warszawy i okolic, m.in. z Piaseczna, Pruszkowa, Legionowa, Marek, Ząbek, Otwocka, Łomianek, Wołomina i Grodziska Mazowieckiego. W zależności od potrzeb szkolenie może być elementem szerszego przygotowania pracowników do ewakuacji, użycia gaśnicy i reagowania w sytuacjach zagrożenia.
Jeżeli w firmie są osoby odpowiedzialne za ewakuację, warto połączyć temat baterii litowo-jonowych z ich praktycznym przygotowaniem oraz z szkoleniem pierwszej pomocy.
FAQ
Tak, ryzyko istnieje, szczególnie gdy bateria jest uszkodzona, przegrzana, ładowana niewłaściwą ładowarką albo użytkowana niezgodnie z zaleceniami producenta. W biurach dotyczy to m.in. laptopów, telefonów, powerbanków i hulajnóg elektrycznych.
Pracownik nie powinien podejmować ryzykownych działań. Najważniejsze jest alarmowanie, ewakuacja i ochrona życia. Ewentualne użycie sprzętu gaśniczego powinno wynikać z procedur, przeszkolenia i realnej oceny bezpieczeństwa.
Niepokojące sygnały to m.in. nadmierne nagrzewanie, puchnięcie, dym, syczenie, zapach, zmiana koloru, deformacja obudowy lub wyciek. Takie urządzenie należy traktować jako potencjalnie niebezpieczne.
Tak. To bardzo dobre rozwiązanie, ponieważ temat baterii litowo-jonowych naturalnie łączy się z ewakuacją, użyciem podręcznego sprzętu gaśniczego i procedurami bezpieczeństwa pożarowego.
Dla pracowników firm, administracji obiektów, magazynów, hoteli, szkół, zakładów produkcyjnych, zarządców nieruchomości oraz osób wyznaczonych do ewakuacji i zwalczania pożarów.